Symposium levensverhalen

 

De Funeraire Academie organiseert op donderdag 15 december 2016 in Tilburg een symposium Levensverhalen.
fa-symposium-levens-verhalenHet symposium zoomt in op verhalen en biografische schetsen die mensen zelf (laten) optekenen of die van overleden personen worden opgesteld. He

Deze levensverhalen spelen op allerlei manieren een rol in uitvaart- en rouwrituelen. Maar over wat voor soort persoonlijke, maatschappelijke en rituele betekenissen gaat het precies? Daarover spreken cultuurwetenschappers, psychologen en praktijkdeskundigen tijdens het dagsymposium bij Tilburg University. De dag wordt georganiseerd in samenwerking met de Tilburg School of Humanities en het Meertens Instituut KNAW.
Op de website van de Funerale Academie, een platform voor een ontmoeting tussen wetenschap en de uitvaartbranche lezen we:

“Het verhalen van individuele levens is tegenwoordig bijzonder populair. Zo zijn biografieën en autobiografieën in Nederland gevestigde genres geworden. De media geven veel ruimte aan persoonlijke verhalen (vgl. Andy Warhol´s ´minutes of fame´) en binnen de herdenkingscultuur lijkt er voor ieder individu een eigen plek, monument of ´microbio´. Denk bijvoorbeeld aan het kunstproject Stolpersteine. Verder bestaan er grote online databases met uitgebreide persoonlijke gegevens en verhalen van (oorlogs)slachtoffers. Het is onmiskenbaar: maatschappelijke aandacht en functie is verschoven van de groep naar het individu. Het persoonlijk levensverhaal is daar ook een gevolg van.

In verzorgingshuizen en hospices zijn levensverhaalprojecten ingeburgerd via levensboeken, levensvideo´s, memorieboxen etc. Toegesneden op het levenseinde en de uitvaartcultuur kunnen we stellen dat het levensverhaal een kernelement is van de reeds sterk gepersonaliseerde rituele cultuur. Het maken van dergelijke levensverhalen professionaliseert en commercialiseert tegelijk.

Hoe komt een persoonlijke biografie tot stand en op welke wijze bepalen levensverhalen het zelfbeeld van individuen? Wat staat er op het spel bij een (auto)biografie in relatie tot de online network society? En wat is het belang van levensverhalen in de ouderenzorg en de uitvaartwereld?

In diverse wetenschapsdomeinen zijn narratives en story telling in het algemeen en life writing in het bijzonder sterk opgekomen als onderzoeksthema. Ze worden als bron gebruikt of als genre in de analyse betrokken, denk aan culture studies, literatuurwetenschap, discourse analysis, erfgoedstudies, pelgrimagestudies, maar ook psychologie en therapeutische domeinen.”

Op het symposium maken diverse experts hun opwachting,  o.a. prof. dr. Theo Meder (Meertens Inst en RUG), prof. dr. Léon Hanssen (Tilburg University), dr. Monica Soeting en Nina Wijsbek, MA (Nederlands Dagboekarchief), prof. dr. Gerben Westerhof (UT en Story Lab), Noortje Kessels (Literair Productiehuis Wintertuin), ds. Aart Mak (Kerk zonder grenzen, Momentaal), Hannie Vonk (HUB) en Marco Martens verzorgt een mix van spoken word en muziek. De dagvoorzitters zijn prof. Paul Post (Tilburg University) en prof. Peter Jan Margry (Meertens Instituut en UVA).

Kosten: € 45 per persoon, studenten tot 25 jaar betalen € 15 .
Locatie:Tilburg University, Dantegebouw, Dantezaal DZ-1. Warandelaan 2, 5037 AB Tilburg.
Aanmelden vóór 1 december 2016 via emailadres dat op de website van de Funeraire Academie wordt genoemd.

Lees hier meer over het symposium Levensverhalen

Advertenties

Vijf tips voor je historische roman

David Gillham

David Gillham

In een historische roman is de verhaalstof gebaseerd op waar gebeurde historische feiten en mensen die echt hebben bestaan. De verhouding tussen de feiten en het fictionele verhaal komt heel precies. Een historische roman is tenslotte geen biografie maar evenmin een fantasyverhaal..  Een historische roman is eerst en vooral fictie, zegt David Gillham, schrijver van City of Women. Hij geeft vijf tips voor schrijvers van historische romans.

De eerste tip noemt hij fictie = frictie. Welke eeuw je ook kiest, hoeveel onderzoek je ook doet, vergeet nooit en te nimmer dat je op de eerste plaats fictie schrijft en pas in tweede instantie historische fictie. Gillham bedoelt dat je moet denken aan actie & conflict die het verhaal voort moeten stuwen. De historische details verrijken het boek. Maar schrijf nooit over details omwille van de details. Het gaat je roman de kop kosten.

Geschiedenisles

De tweede tip komt misschien een beetje hard aan. Gillham zegt: geen geschiedenisles. Dat is pijnlijk, want over dit deel van de geschiedenis weet jij toevallig alles en de lezer waarschijnlijk niets. Het is dus verleidelijk om een paar alinea’s lang geschiedenisles te geven. Ook dat gaat je de kop kosten als je niet uitkijkt. Het is misschien nodig om je lezer te informeren, maar dat werkt het beste als de informatie als deel van de actie overkomt. En als je dan toch een paar lesjes moet geven, probeer ze dan een beetje te camoufleren.
“Toen ik City of Women schreef was ik me ervan bewust dat de meeste lezers niet bijzonder goed geïnformeerd waren over het verloop van de Tweede Wereldoorlog, vooral vanuit het perspectief van vrouwen in Berlijn. Dus toen ik historische uitleg nodig had probeerde ik die op een persoonlijke manier aan de personages vast te knopen. Ik liet ze reageren op de geschiedenislessen die vermomd waren als radio-uitzendingen. Een stukje dialoog met commentaar op een specifieke gebeurtenis dat meteen ook het karakter van het personage verduidelijkt. Op die manier krijgt de lezer de informatie die hij nodig heeft zonder dat het verhaal stopt,”aldus David.

feiten

Tip nummer drie gaat over research. Je hebt je huiswerk gedaan en een berg aan historische details over het bewuste tijdperk verzameld. De mode van die dagen. Het eten. Sociaal gedrag. Allemaal superinteressant, maar mogelijk interessanter voor jou dan voor je lezer. Zo is David zelf bijzonder geïnteresseerd in uniformen en had hij de neiging heel precies te beschrijven welke decoraties een bepaalde officier in het verhaal op zijn uniform droeg. Maar als hij zijn personage gewoon had laten stilstaan terwijl hij het eremetaal beschreef, zouden de lezers afhaken. “Nodig ze niet uit om een paar alinea’s over te slaan”, zegt David. “Ik integreerde de onderscheidingen in de actie door een van de gewone soldaten erop te laten reageren. Hij maakt een lijst met onderscheidingen en noemt ze op.” Gillham wil maar zeggen dat je geen historische plaatjes moet schilderen zonder ze deel te laten uitmaken van het verhaal.

baedeker reisgids berlijn

Omgeving

De vierde tip gaat ook over het integreren van setting en historische feiten. Je beschrijft de omgeving terwijl het verhaal zich daarbinnen afspeelt. Niet alleen het landschap beschrijven maar het landschap onderdeel laten zijn van de reis die het personage maakt. “Zelf hou ik van straatnaambordjes en namen van spoorlijnen,” zegt David. Toen hij City of Women schreef gebruikte hij een Baedeker Reisgids van Berlijn uit de twintiger jaren als blauwdruk. “Ik wist waar mijn personages woonden, hoe ze reden om bij hun werk te komen en dat gebruikte ik om het verhaal aan te kleden. Als mijn hoofdrolspeelster Sigrid in de Berlijnse metro wordt achtervolgd door een waakhond van de Gestapo, gebruik ik de namen van metrostations alsof de lezer zelf vanuit de metro voorbij ziet flitsen.”

 

Taal

Tip vijf: wees spaarzaam met taal en accent. Er komen veel Duitse woorden voor in de Engelstalige roman City of Women, maar David probeert woorden te vermijden die een (te) lange vertaling vragen. De basisregel is dat je buitenlandse woorden gebruikt voor het effect en dat je ze alleen gebruikt als de lezer wel zo’n beetje kan raden wat ze betekenen. Heb je toch meer uitleg nodig, schrap ze dan maar. Net als een 19e eeuwse beschrijving het verhaal lam kan leggen, kan een exotisch woord op de pagina dat ook. Ga dus ook je internationale hoofdrolspelers geen leuke buitenlandse woordjes in de mond leggen. Het leidt alleen maar af en geeft je dialoog een banaal smaakje. Je kunt het ritme en de melodie van een andere taal ook suggereren door de zinsstructuur in dialoog te manipuleren. Dat werkt beter dan een tekst vol met schuingedrukte buitenlandse woorden.

De informatie in dit artikel is afkomstig van Writers Digest 2012

De vertrouwelinge City of Women
x x